Aρχική | Βοήθεια FAQ | Newsletter | Επικοινωνία
Αρχική / Εικόνα-Ήχος / ΕΙΚΟΝΑ /

Ελεύθερη Αναζήτηση:

Ενδιαφέρομαι για:

Το «βιογραφικό» της τηλεόρασης (1)

/Images/Articles/Τηλεόραση.jpg

 

Το πρώτο και πιο σημαντικό στοιχείο για την επιτυχία ενός συστήματος home cinema είναι η εικόνα. Πόσοι όμως από εμάς γνωρίζουμε τι είναι αυτό που καθιστά μια εικόνα πραγματικά καλή; Πόσοι ξέρουμε να διαβάζουμε το manual μιας τηλεόρασης, ώστε αυτό να μας βοηθήσει να επιλέξουμε; Σε αυτό το άρθρο λοιπόν, θα κάνουμε μια προσπάθεια να γνωρίσουμε τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες της εικόνας, με σκοπό να αποκτήσουμε τη γνώση και τις βάσεις για να κάνουμε τις σωστές επιλογές.

 

Το πρώτο πράγμα που κοιτάει κάποιος όταν πρόκειται να πάρει μια τηλεόραση είναι φυσικά το μέγεθός της. Όπως έχει αναφερθεί σε προηγούμενό μας άρθρο το μέγεθος της τηλεόρασης που θα επιλέξουμε πρέπει πάντα να εξαρτάται από την απόσταση μεταξύ της οθόνης και του ματιού μας. Συνηθισμένα μεγέθη σε ίντσες που κυκλοφορούν, είναι τηλεοράσεις 32’’, 37’’, 40’’, 46’’ και 52’’. Στο τέλος του άρθρου παρατίθεται μια ιστοσελίδα που συσχετίζει τα μέγεθη της τηλεόρασης και την απόσταση.

 

Μια τηλεοπτική, ή για να το πούμε ακόμα καλύτερα, μια αναπαραγόμενη εικόνα χαρακτηρίζεται από κάποια βασικά χαρακτηριστικά. Η ποιότητα της εικόνας είναι συνάρτηση όλων των παραγόντων που υπεισέρχονται στην παραγωγή της, εξαρτάται όμως βασικά από τον αριθμό των γραμμών ανάλυσης (σαρώματος) της κάθε εικόνας-πλαισίου και τον αριθμό των πλαισίων που προβάλλονται κάθε δευτερόλεπτο. Η ανάλυση (resolution), είναι το χαρακτηριστικό που περιγράφει τον μέγιστο αριθμό pixels (κουκίδες)  που μπορεί να απεικονίσει η οθόνη, σε κάθε μια από τις δύο διαστάσεις. Για παράδειγμα, μια εικόνα με ανάλυση 1280x720 (HD READY) αποτελείται από 720 οριζόντιες γραμμές τη μια κάτω από την άλλη, που η καθεμιά έχει 1280 pixels (κουκίδες). Επομένως, ένα πλαίσιο έχει συνολικά 921.600 pixels. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός αυτός, τόσο πιο διαυγής, καθαρή και με μεγαλύτερη λεπτομέρεια είναι η  αναπαραγόμενη εικόνα. Καταλαβαίνουμε λοιπόν γιατί οι τηλεοράσεις FULL HD με ανάλυση 1920x1280 έχουν την πιο όμορφη και λεπτομερή εικόνα. Μιλάμε για συνολικό αριθμό 2.073.600 κουκίδων. Επίσης, ίσως εδώ είναι απαραίτητο να εξηγήσουμε και τι σημαίνει ο όρος φυσική ανάλυση. Είναι ο αριθμός των εικονοστοιχείων (pixels) στον οριζόντιο άξονα επί τον αριθμό των εικονοστοιχείων στον κάθετο άξονα που μία οθόνη έχει κατασκευαστεί να προβάλλει εξ ορισμού. Όταν μία τηλεόραση ή ένα monitor τροφοδοτείται με οπτικό υλικό που έχει την ίδια ανάλυση με αυτήν της φυσικής τους, τότε η εικόνα καταλαμβάνει όλη την οθόνη και αντιστοιχεί pixel προς pixel ακριβώς στο υλικό αυτό (όπως είναι και το ιδανικό). Αν, αντίθετα, μία οθόνη φυσικής ανάλυσης "άλφα" τροφοδοτηθεί με οπτικό υλικό άλλης ανάλυσης, είτε θα πρέπει να το προσαρμόσει στη δική της ανάλυση (scaling), είτε το ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου θα εκτείνει την εικόνα πέρα από τα όρια της οθόνης και τα extra τμήματα της εικόνας δε θα είναι ορατά, παρά μόνο μετακινώντας την (scrolling). Η προσαρμογή της ανάλυσης είναι δουλειά που κάνουν κυρίως οι συσκευές αναπαραγωγής της εικόνας (DVD, Blu-ray), οπότε και θα επεξηγηθεί καλύτερα στα αντίστοιχα άρθρα.

 

Προκειμένου η οθόνη να μπορεί να απεικονίζει μεταβαλλόμενες εικόνες, ανανεώνει την εικόνα πολλές φορές το δευτερόλεπτο, ώστε να προκαλεί στον ανθρώπινο εγκέφαλο την ψευδαίσθηση της αδιατάρακτης συνέχειας της κίνησης. Υπάρχουν δύο τρόποι ανανέωσης πλαισίων: Η προοδευτική σάρωση  και η πλεκτή σάρωση. Η προοδευτική σάρωση (progressive scan) είναι ένας τρόπος απεικόνισης τηλεοπτικού σήματος, βάσει του οποίου η οθόνη συνθέτει κάθε καρέ της εικόνας "με τη μία". Σε αντίθεση με την πλεκτή σάρωση, στην προοδευτική σάρωση όλες οι γραμμές της εικόνας τοποθετούνται στην οθόνη η μία μετά την άλλη, σε ένα "πέρασμα". Με τον τρόπο αυτό η εικόνα είναι κατά πολύ σταθερότερη, χωρίς "τρεμούλιασμα" και χωρίς απώλεια λεπτομέρειας. Η εικόνα που προέρχεται από όλα τα σύγχρονα DVD και Blu-ray player είναι εξ αρχής προοδευτικής σάρωσης, γι' αυτό και η ποιότητά της είναι πολύ καλύτερη από αυτήν των τηλεοπτικών προγραμμάτων, τα οποία είναι ακόμη πλεκτής σάρωσης και η τηλεόραση θα πρέπει να τα μετατρέψει σε προοδευτικής (απόπλεξη). Η πλεκτή σάρωση (interlaced scan) είναι ένας τρόπος απεικόνισης τηλεοπτικού σήματος, κατά το οποίο η οθόνη συνθέτει την εικόνα σε δύο "περάσματα". Στο πρώτο τοποθετεί τις μονές γραμμές της εικόνας (1, 3, 5, 7 κλπ) και στο δεύτερο τις ζυγές (2, 4, 6, 8 κλπ), έτσι ώστε στο τέλος του δεύτερου "περάσματος" να έχει ολοκληρωθεί ένα πλήρες καρέ από την εικόνα που προβάλλεται. Αυτός είναι ο τρόπος που χρησιμοποιείται στο παραδοσιακό τηλεοπτικό σήμα μέχρι σήμερα - ως παλιός και ατελής, όμως, δημιουργεί προβλήματα όπως το ανεπαίσθητο "τρεμούλιασμα" της εικόνας (flicker) και η απώλεια λεπτομέρειας.

 

Η συχνότητα ανανέωσης πλαισίων αφορά τον αριθμό των εικόνων (πλαισίων) τις οποίες απεικονίζει η οθόνη μέσα σε ένα δευτερόλεπτο. Όσες περισσότερες φορές ανά δευτερόλεπτο γίνεται αυτή η ανανέωση, τόσο ομαλότερη φαίνεται στο ανθρώπινο μάτι η κίνηση της εικόνας. Λόγω τεχνικών διαφορών στα τηλεοπτικά πρότυπα, ο αριθμός αυτός δεν είναι ίδιος σε Αμερική και Ευρώπη: στην πρώτη η ανανέωση αυτή γίνεται 30 φορές το δευτερόλεπτο, στη δεύτερη 25. Και στις δύο περιπτώσεις, για να προβληθεί μία εικόνα γίνονται δύο σαρώσεις, γι' αυτό και o ρυθμός σάρωσης των τηλεοράσεων στις ΗΠΑ (πρότυπο NTSC) είναι 60 Hz και στην Ευρώπη (πρότυπο PAL) είναι 50 Hz. Όλες οι πρόσφατες και σύγχρονες τηλεοράσεις μπορούν να λειτουργήσουν και με τις δύο ταχύτητες σάρωσης, υπάρχουν δε και αρκετές τηλεοράσεις που - μέσω ψηφιακής επεξεργασίας - πολλαπλασιάζουν αυτές τις ταχύτητες στα 100, 120, 200 ή και περισσότερα Hz. Επομένως τώρα μπορούμε να καταλάβουμε όταν διαβάζουμε στο manual μιας τηλεόρασης 1080p ή 1080i ότι το 1080 είναι ο αριθμός των κάθετων γραμμών pixels και τα p και i αντίστοιχα είναι προοδευτική ή πλεκτή σάρωση. Για να γίνει ακόμα πιο αισθητή η διαφορά μπορείτε να παρακολουθήσετε στο τέλος του άρθρου ένα σχετικό video.

 

Εδώ θα πρέπει να διευκρινήσουμε μια ακόμη βασική έννοια, την ευκρίνεια. Η ευκρίνεια (definition) μετριέται με ειδικά τεστ και δεν πρέπει να συνδέεται μόνο με την ανάλυση γιατί επηρεάζεται και από άλλα κυκλωματικά χαρακτηριστικά της οθόνης. Yψηλή ευκρίνεια (high definition) είναι ο όρος που χαρακτηρίζει τις σύγχρονες τεχνολογίες εικόνας και ήχου, οι οποίες αποδίδουν οπτικοακουστικά αποτελέσματα εφάμιλλα ή καλύτερα με αυτά μίας κινηματογραφικής αίθουσας. Στην εικόνα, ως "υψηλής ευκρίνειας" χαρακτηρίζουμε τις οθόνες που έχουν ανάλυση 720, 768 ή 1080 γραμμών σε προοδευτική σάρωση.

 

Είδαμε λοιπόν κάποια βασικά χαρακτηριστικά της τηλεόρασης, που αναγράφονται σε κάθε manual και που όλοι πρέπει να γνωρίζουμε πριν καταλήξουμε στο κατάστημα για την αγορά της. Ωστόσο υπάρχουν αρκετά ακόμα τα οποία χρειάζεται να ξέρουμε και τα οποία θα αναλύθουν σε επόμενο άρθρο με τίτλο «Γνωρίστε την τηλεόραση διαβάζοντας το «βιογραφικό» της (2)».

 

 

Μιχάλης Σαρρής

Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Η/Υ