Aρχική | Βοήθεια FAQ | Newsletter | Επικοινωνία
Αρχική / Θέρμανση-Ψύξη / ΤΖΑΚΙΑ-ΣΟΜΠΕΣ /

Ελεύθερη Αναζήτηση:

Ενδιαφέρομαι για:

Τζάκι: Σχεδιασμός και κατασκευή

/Images/Articles/Μοντέρνο_ενεργειακό_τζάκι_2.jpg
/Images/Articles/Μοντέρνο_ενεργειακό_τζάκι_3.jpg
/Images/Articles/Μοντέρνο_ενεργειακό_τζάκι_4.jpg

Τζάκι: η εστία συγκέντρωσης και θαλπωρής της κατοικίας μας. Γίνεται το επίκεντρο του σπιτιού, πηγή έμπνευσης για συζήτηση και περισυλλογή, καθώς όλοι αναζητούν αυτή τη μοναδική ατμόσφαιρα ζεστασιάς, στην όψη των ξύλων που πότε σιγοκαίγονται και πότε τυλίγονται στις δυνατές φλόγες.

Η πλούσια κληρονομιά τεχνικών γνώσεων γύρω από τη λειτουργία του τζακιού που αποκτήθηκε ύστερα από μελέτες αιώνων, συνυφασμένη με τις σύγχρονες σχεδιαστικές αναζητήσεις και ανάγκες απέδωσαν στο τζάκι τη μορφή με την οποία το γνωρίζουμε σήμερα. Το τζάκι θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά διακοσμητικά και λειτουργικά στοιχεία της κατοικίας, γι' αυτό πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο σχεδιασμό του και την κατασκευή του. Στο σχεδιασμό του τζακιού δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες, ούτε όρια. Τζάκια γωνιακά, εντοιχισμένα, ημικυκλικά ή κυκλικά, σε λιτές σύγχρονες γραμμές ή παραδοσιακό στυλ, και απεριόριστες ακόμα επιλογές προσεγγίζουν και το πιο εξεζητημένο γούστο.

Η κατασκευαστική δομή του τζακιού διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη σωστή, ασφαλή και αποδοτική λειτουργία του. Tο τζάκι αποτελείται από τρία βασικά μέρη: την καμινάδα, την επένδυση- διακόσμηση και το κύριο μέρος που είναι η εστία. Μέσω της καμινάδας απομακρύνονται από την εστία τα καυσαέρια, τα οποία δημιουργούν αποπνικτική ατμόσφαιρα στο χώρο και καθίστανται ιδιαίτερα επικίνδυνα για την υγεία μας. Αν η καμινάδα «τραβάει» ανεξέλεγκτα μειώνεται η απόδοση της θερμότητας και αυξάνεται η κατανάλωση ξύλου, πολλαπλασιάζοντας κατ’ επέκταση και τα έξοδα λειτουργίας του τζακιού. Για να λειτουργεί σωστά, η κατασκευή της, καθώς και τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν, πρέπει να είναι σύμφωνα με αυστηρές προδιαγραφές και κανονισμούς λειτουργίας και ασφαλείας. Η διατομή της συνήθως είναι κυκλική και τα εσωτερικά τοιχώματα λεία ώστε να αποφεύγονται οι τριβές. Στα υλικά της μόνωσης, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να αποφεύγεται η αυξομείωση της θερμοκρασίας και η επικάθηση καυσαερίων στο εσωτερικό της αλλά και να προστατεύεται ο τοίχος και η επένδυση του τζακιού. Το ύψος της απόληξής της πρέπει να είναι αρκετό ώστε να μην προκαλούνται στροβιλισμοί από τους ανέμους και να τοποθετείται το κατάλληλο «καπέλο».

Η εστία είναι ο βασικός παράγοντας που καθορίζει την θερμική απόδοση το τζακιού. Το μέγεθος της εστίας εξαρτάται κυρίως από το χώρο που σκοπεύουμε να θερμάνουμε, ωστόσο με την κατασκευή του κατάλληλου τύπου εστίας, υπάρχει δυνατότητα να αυξηθεί η αντίστοιχη θερμική απόδοση στο χώρο. Ο πιο διαδεδομένος τύπος εστίας είναι η εστία από πυρότουβλο, η οποία κτίζεται είτε επί τόπου είτε από προκατασκευασμένα στοιχεία. Δυστυχώς όμως παρέχει το χαμηλότερο ποσοστό θερμικής απόδοσης, σχεδόν 10%, καθώς ο θερμός αέρας δεν διοχετεύεται απόλυτα στο χώρο. Υπάρχουν προκατασκευασμένες εστίες από πυρίμαχο υλικό και θωράκιση μαντεμιού που συνήθως διατίθενται σε τυποποιημένες διαστάσεις και μορφές. Ορισμένες από αυτές έχουν διπλή «πλάτη» για κυκλοφορία αέρα, πράγμα που βελτιώνει την απόδοσή τους. Οι εστίες αυτού του τύπου είναι τοπικής εμβελείας και έχουν μέση απόδοση θερμικής ενέργειας. Εστίες κατασκευασμένες εξ ολοκλήρου από μαντέμι (χυτοσίδηρο) παρέχουν υψηλότερο ποσοστό θερμικής απόδοσης και μεταφέρουν αποτελεσματικότερα τη θερμότητα μέσα στον χώρο.

Το ενεργειακό τζάκι διαθέτει εστία κλειστού τύπου, κατασκευασμένη συνήθως από μαντέμι με κατάλληλο πυρίμαχο τζάμι. Χάρη στην ελεγχόμενη καύση το ενεργειακό τζάκι συνδυάζει εξαιρετικά υψηλή απόδοση, έως και 70%-75%, και μεγάλη οικονομία στα ξύλα. Τα ενεργειακά τζάκια ζεσταίνουν ικανοποιητικά μεγάλους χώρους ακόμα με μικρών διαστάσεων εστίες. Ένα συμβατικό τζάκι με την τοποθέτηση της κατάλληλης εστίας μπορεί να μετατραπεί σε ενεργειακό.

Το είδος του ξύλου που θα επιλέξουμε για το τζάκι μας είναι επίσης σημαντικός παράγοντας για τη λειτουργία, αλλά και την απόδοσή του. Δεν είναι κατάλληλα όλα τα ξύλα για καύσιμη ύλη. Άλλα είδη είναι κατάλληλα για προσάναμμα και άλλα για την κυρίως καύση. Μερικά κατάλληλα καυσόξυλα, είναι η δρυς, η ελιά και η οξιά. Το μέγεθος των καυσόξυλων που επιλέγουμε, η υγρασία τους, καθώς και ο τρόπος τοποθέτησής τους στην εστία, καθορίζουν σημαντικά το αποτέλεσμα της φωτιάς. Τα καυσόξυλα πρέπει να έχουν χαμηλό ποσοστό υγρασίας, γι’ αυτό ενδείκνυται να τα προμηθευόμαστε κατά τους καλοκαιρινούς μήνες που βρίσκουμε στην αγορά τα πιο ξερά ξύλα. Τοποθετώντας τα στην εστία, δεν πρέπει να είναι στριμωγμένα μεταξύ τους για να μπορεί να κυκλοφορεί ο αέρας ανάμεσά τους και να τα τροφοδοτεί με το απαραίτητο οξυγόνο για την καύση.

Τα λεγόμενα «οικολογικά καυσόξυλα» παράγονται από συμπιεσμένη ξυλώδη ύλη, αποτελούμενη από φυσικό ξύλο, υπολείμματα κατεργασίας του ή ξύλο ανακύκλωσης και δεν περιέχουν χημικές ουσίες ή άλλα πρόσθετα. Η υγρασία τους είναι περιορισμένη στο ελάχιστο και κατά την καύση τους έχουν χαμηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Δεν «σκάνε», δεν πετάνε σπίθες και παράγουν πολύ λιγότερο καπνό. Καίγονται πολύ αργά και συνεπώς παρότι είναι συγκριτικά ακριβότερα στην αγορά τους, ίσως αποτελούν συμφέρουσα επιλογή.

Όσον αφορά την επένδυση των τζακιών νέα υλικά κάνουν τη εμφάνισή τους, όπως η γυψοσανίδα, το σκυρόδεμα, το μέταλλο ακόμη και το γυαλί. Η γυψοσανίδα είναι ένα υλικό ευέλικτο που μπορεί να δώσει στο τζάκι οποιαδήποτε μορφή, ενώ το σκυρόδεμα και το μέταλλο του προσδίδουν βιομηχανικό στυλ. Κλασσικά υλικά στις επενδύσεις όπως η πέτρα, το μάρμαρο και το ξύλο, εφαρμόζονται συνήθως σε τζάκια παραδοσιακού τύπου, ανταποκρίνονται όμως απόλυτα και στις απαιτήσεις του σύγχρονου σχεδιασμού, εφόσον επιλεχθούν και τοποθετηθούν με τον κατάλληλο τρόπο.

Στην περίπτωση που δεν έχει προβλεφθεί η κατάλληλη υποδομή για τζάκι στη κατοικία μας ή δεν υπάρχει δυνατότητα κατασκευής της, υπάρχουν τύποι τζακιών που δεν απαιτούν καμινάδα και τοποθετούνται εύκολα οπουδήποτε στο χώρο, όπως τα ηλεκτρικά, τα τζάκια αερίου και τα τζάκια βιοαιθανόλης. Τα ηλεκτρικά λειτουργούν με ηλεκτρική αντίσταση, εκλύοντας ζέστη ανάλογη ενός αερόθερμου, αλλά τα ξύλα που καίγονται είναι καθαρά διακοσμητικά, ενώ τα τζάκια αερίου παράγουν φυσικές φλόγες όπως τα συμβατικά. Τα τζάκια βιοαιθανόλης, επίσης δεν απαιτούν καμινάδα, τοποθετούνται πολύ εύκολα σε δάπεδο ή στον τοίχο, και διατίθενται σε ποικίλους ελκυστικούς σχεδιασμούς. Η βιοαιθανόλη είναι ένα άοσμο και άχρωμο βιολογικό αλκοόλ που παράγεται από την αλκοολική ζύμωση της ζάχαρης, και κατά την καύση του απελευθερώνει υδρατμούς. Μπαίνει σε ειδικά δοχεία, τα οποία τοποθετούνται μέσα στην εστία του τζακιού. Τα τζάκια βιοαιθανόλης, δεν καπνίζουν, αυξάνουν τη σχετική υγρασία του δωματίου, και έχουν επαρκή απόδοση. Η επιλογή αυτών των τύπων τζακιού μπορεί να μην αντικαθιστά τη θαλπωρή του συμβατικού τζακιού με ξύλα, αποτελεί όμως μια σύγχρονη και ευέλικτη λύση.

Ώρα να ζεσταθούμε

 


Νομίδου Μαρίνα
Αρχιτέκτονας μηχανικός